«Автомобиль жолдарына арналған заманауи материалдар мен технологиялар» ақпараттық айдары аясында жолдардың ұзақмерзімділігі мен сенімділігін арттыруға бағытталған шешімдерге арналған жарияланымдар топтамасын жалғастырамыз.

Бұл жарияланымның тақырыбы — жарықшақтарға арналған герметиктер, яғни жол жабындарын профилактикалық күтіп ұстаудың негізгі құралдарының бірі. Материалда герметиктердің жолдарды пайдалану жүйесіндегі рөлі және оларды қолдану ерекшеліктері қарастырылады.

Герметиктер — жолдарды превентивті күтіп ұстаудың маңызды элементі

Асфальтбетон жабындарын пайдалану барысында көлік жүктемелері, материалдардың ескіруі және климаттық факторлардың әсерінен жарықшақтардың пайда болуы сөзсіз.

Уақытылы өңделмеген жағдайда жарықшақтар арқылы жол конструкциясына су еніп, төмендегідей салдарға алып келеді:

• асфальтбетон құрылымының бұзылуы;
• негіздің көтергіш қабілетінің төмендеуі;
• шұңқырлардың және басқа да күрделі ақаулардың пайда болуы;
• жол жабынының қызмет ету мерзімінің қысқаруы.

Герметиктер жарықшақтарды толтыру және герметизациялау үшін қолданылады. Бұл ылғалдың енуіне жол бермей, бұзылу процестерін баяулатуға мүмкіндік береді.

Көктемгі кезеңде қолданудың өзектілігі

Көктем мезгілінде жабындардағы жарықшақтар келесі факторлардың әсерінен белсенді түрде ашылады:

• мұздану және еру циклдері;
• температураның күрт ауытқуы;
• жол конструкциясының шамадан тыс ылғалдануы.

Қазақстан Республикасы жағдайында бұл процестер ерекше байқалады, сондықтан герметиктерді қолдану автомобиль жолдарын маусымдық күтіп ұстаудың маңызды бөлігі болып табылады.

Герметиктердің негізгі түрлері

Жол саласында әртүрлі герметизациялаушы материалдар қолданылады:

• Битумды герметиктер — ылғалдан базалық қорғанысты және жеткілікті серпімділікті қамтамасыз ететін ең кең таралған материалдар.
• Полимер-битумды герметиктер — жоғары серпімділігімен және температуралық деформацияларға төзімділігімен ерекшеленеді, ұзақ мерзімді әсер береді.
• Резеңке-битумды герметиктер — деформацияларға бейімділігі жоғары және циклдік жүктемелерге төзімді материалдар.

Материалды таңдау пайдалану жағдайларына, климаттық факторларға және қызмет ету мерзіміне қойылатын талаптарға байланысты жүзеге асырылады.

Қолданудың практикалық әсері

Әлемдік тәжірибеде жарықшақтарды герметизациялау жолдарды профилактикалық күтіп ұстаудың ең тиімді әдістерінің бірі ретінде қарастырылады.

Герметиктерді қолданудың негізгі тиімділігі — судың жол киімі конструкциясына енуін болдырмау және ақаулардың дамуын баяулату.

«Жарықшақтарды уақытылы герметизациялау жол жабынының қызмет ету мерзімін едәуір ұзартып, кейінгі жөндеу жұмыстарына кететін шығындарды азайтуға мүмкіндік береді», — деп атап өтеді сала мамандары.

Қолдану ерекшеліктері

Герметизацияның тиімділігі тек материалды таңдауға ғана емес, технология талаптарын сақтауға да байланысты:

• жарықшақтарды ластанудан тазарту;
• қажетті геометрияны қамтамасыз ету (қажет болған жағдайда фрезерлеу);
• жағу кезінде температуралық режимді сақтау;
• орындалған жұмыстардың сапасын бақылау.

Кешенді тәсіл герметиктерді қолданудан барынша жоғары нәтиже алуға мүмкіндік береді.

Өндірушілер мен шешім әзірлеушілер

Нарықта отандық және шетелдік өндірістегі, құрамы, қолдану технологиясы және пайдалану сипаттамалары бойынша ерекшеленетін әртүрлі герметиктер ұсынылған.

Материалдарды таңдау зертханалық сынақтардың нәтижелеріне, пайдалану жағдайларына және нормативтік құжаттар талаптарына негізделуі тиіс.

Материал өндірушілері мен жеткізушілерінің тізімімен мына сайттан таныса аласыз: rcmbase.qazjolgzi.kz